Thi công phòng sạch nhà máy thủy sản là quá trình xây dựng hệ thống kiểm soát môi trường nhằm ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh tại các đơn vị chế biến thủy sản, đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe như HACCP, ISO 22000 hay BRC. Quá trình này bao gồm việc xây dựng đồng bộ từ kết cấu bao che, hệ thống xử lý không khí đến sàn nhà xưởng chuyên dụng để kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và độ ẩm. Hệ thống sau khi hoàn thiện bắt buộc phải đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế khắt khe như HACCP, ISO 22000, BRC hoặc IFS để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Đây là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp vượt qua rào cản kỹ thuật để xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU, Mỹ hay Nhật Bản.
Để đạt được hiệu quả vận hành tối ưu, dự án cần tuân thủ quy trình thiết kế một chiều nghiêm ngặt từ khâu tập kết nguyên liệu đến đóng gói thành phẩm nhằm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm chéo. Đồng thời, việc thi công phải ưu tiên sử dụng các loại vật liệu có khả năng chống chịu ăn mòn của muối biển và hóa chất tẩy rửa mạnh. Về mặt ngân sách, báo giá thi công trọn gói dao động từ 2.5 - 9 triệu đồng/m2 được tính toán tối ưu dựa trên cấp độ sạch và công nghệ xử lý không khí được áp dụng cho từng phân khu chức năng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các vấn đề kỹ thuật thường gặp như xử lý đọng sương, thoát nước sàn để tránh hỏng hóc nhanh chóng và mùi hôi trong quá trình vận hành. Việc lựa chọn tổng thầu giàu kinh nghiệm thực chiến như FDI Care sẽ giúp bạn sở hữu công trình bền vững, tối ưu 20% chi phí nhờ tự chủ vật tư và được hỗ trợ thẩm định đạt chuẩn nhanh chóng.
1. Tại sao nhà máy chế biến thủy sản bắt buộc phải có phòng sạch?
Việc thiết lập môi trường sạch trong chế biến thủy sản là yếu tố sống còn để kiểm soát các mối nguy sinh học như Salmonella, Listeria monocytogenes hay E. coli theo quy định của FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ). Môi trường được kiểm soát tốt giúp kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm một cách tự nhiên mà không cần lạm dụng phụ gia. Hơn nữa, sở hữu nhà máy đạt chuẩn phòng sạch là điều kiện tiên quyết để đáp ứng rào cản kỹ thuật của các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản, từ đó nâng cao giá trị thương mại của sản phẩm.
2. Các tiêu chuẩn "vàng" trong thiết kế phòng sạch thủy sản
Hệ thống phòng sạch thủy sản phải tuân thủ nghiêm ngặt các bộ tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000, ISO 14644-1 và tiêu chuẩn vật liệu chịu môi trường đặc thù để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm:
2.1. Tiêu chuẩn HACCP & ISO 22000 về kiểm soát mối nguy
Theo tiêu chuẩn ISO 22000:2018, thiết kế nhà máy phải đảm bảo nguyên tắc di chuyển một chiều cho cả luồng hàng hóa và con người, đi từ khu vực bẩn (sơ chế) sang khu vực sạch (tinh chế, bao gói). Đồng thời, hệ thống thông gió phải tạo ra áp suất dương tại khu vực sạch nhất (thường là khu bao gói ăn liền) để đẩy không khí ra ngoài, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập ngược lại.
2.2. Tiêu chuẩn ISO 14644-1 về cấp độ sạch
Đối với nhà máy thủy sản, các khu vực trọng yếu như phòng pha lani, đóng gói hay phòng kiểm nghiệm vi sinh thường yêu cầu đạt ISO Class 7 hoặc Class 8 (tương đương cấp độ D hoặc C trong GMP). Điều này đồng nghĩa với việc giới hạn nồng độ hạt bụi và vi sinh vật trong không khí phải được kiểm soát ở mức cho phép.
2.3. Tiêu chuẩn vật liệu chịu môi trường đặc thù
Do đặc thù môi trường chế biến luôn ẩm ướt, nhiệt độ thấp (10-18°C) và có tính ăn mòn cao, vật liệu sử dụng phải là Inox 304 hoặc 316 không rỉ sét, trơ với hóa chất tẩy rửa. Hệ thống chiếu sáng cần sử dụng đèn có chụp bảo vệ chống vỡ để tránh nguy cơ mảnh kính rơi vào thực phẩm.
3. Quy trình thi công phòng sạch thủy sản 6 bước tại FDI Care
Để đảm bảo công trình vận hành ổn định và đạt chuẩn thẩm định, FDI Care áp dụng quy trình thi công phòng sạch khép kín từ khảo sát và tư vấn phân khu tối ưu, qua thiết kế kỹ thuật và sản xuất vật liệu, đến lắp đặt kiến trúc, hệ thống cơ điện (M&E), và kết thúc bằng nghiệm thu đạt chuẩn vi sinh, áp suất để bàn giao công trình:
Khảo sát & Tư vấn Layout: Các kỹ sư sẽ đo đạc hiện trạng và tư vấn phân khu chức năng tối ưu để loại bỏ các điểm giao cắt gây nhiễm chéo.
Thiết kế kỹ thuật: Lên bản vẽ chi tiết hệ thống kiến trúc, tính toán tải lạnh và xử lý ẩm cho hệ thống HVAC theo tiêu chuẩn TCVN 5687:2010.
Sản xuất vật liệu: Chủ động gia công Panel PU cách nhiệt và ống gió tại nhà máy riêng của FDI Care để kiểm soát chất lượng đầu vào.
Thi công lắp đặt: Tiến hành lắp đặt vách, trần Panel, cửa kho lạnh và thi công sàn chuyên dụng (PU/Epoxy).
Lắp đặt M&E: Đấu nối hệ thống điện động lực, cấp thoát nước và lắp đặt thiết bị xử lý không khí (AHU).
Nghiệm thu & Bàn giao: Sử dụng thiết bị đo chuyên dụng để kiểm tra vi sinh, áp suất, nhiệt độ và hướng dẫn quy trình vận hành, vệ sinh cho nhân viên nhà máy.
4. Giải pháp vật liệu chuyên dụng cho nhà máy thủy sản
Lựa chọn vật liệu đúng đắn quyết định độ bền của công trình trước sự khắc nghiệt của muối mặn và độ ẩm cao.
4.1. Tấm Panel cách nhiệt (Vách & Trần)
Giải pháp tối ưu cho phòng sạch thủy sản là sử dụng tấm Panel PU hoặc PIR có tỷ trọng cao (40-42kg/m3). Loại vật liệu này có ưu điểm vượt trội về khả năng cách nhiệt lạnh, giữ nhiệt độ phòng ổn định ở mức thấp và chống thấm nước tuyệt đối, hạn chế tối đa nguy cơ nấm mốc phát triển so với Panel EPS thông thường.
4.2. Hệ thống sàn nhà xưởng
Khu vực chế biến ướt nên ưu tiên sử dụng sàn PU Concrete. Đây là loại sàn công nghiệp cao cấp có khả năng chịu sốc nhiệt cực tốt (từ -40°C đến 120°C), cho phép vệ sinh bằng nước nóng hoặc hơi nước mà không bị bong tróc, đồng thời kháng axit hữu cơ từ máu/mỡ cá và chống trơn trượt hiệu quả.
4.3. Hệ thống thoát nước
Hệ thống mương thoát nước phải được chế tạo từ Inox 304 với thiết kế đáy bo tròn để dễ dàng cọ rửa, không góc chết. Quan trọng hơn, các hố ga thu nước bắt buộc phải trang bị bẫy hơi và giỏ lọc rác để ngăn mùi hôi, côn trùng và chuột từ cống rãnh xâm nhập ngược vào khu vực sản xuất sạch.
5. Báo giá thi công phòng sạch nhà máy thủy sản mới nhất
Chi phí đầu tư sẽ thay đổi tùy thuộc vào quy mô diện tích, yêu cầu nhiệt độ và chủng loại vật tư. Dưới đây là mức giá tham khảo:
Phòng sạch khu sơ chế (Nhiệt độ 20-25°C): Đơn giá dao động từ 2.500.000 - 4.000.000 VNĐ/m2, sử dụng Panel EPS/Rockwool và nền Epoxy lăn.
Phòng sạch khu tinh chế/bao gói (Nhiệt độ 16-20°C, kiểm soát ẩm): Mức đầu tư khoảng 5.000.000 - 9.000.000 VNĐ/m2, bao gồm Panel PU, hệ thống AHU xử lý ẩm và sàn PU tự san phẳng.
Kho lạnh/Kho cấp đông sâu: Báo giá được tính toán riêng dựa trên thể tích kho và nhiệt độ âm sâu yêu cầu (-18°C đến -45°C).
6. Những lưu ý "sống còn" để tránh rủi ro khi vận hành
Nhiều nhà máy gặp sự cố nghiêm trọng sau thời gian ngắn hoạt động do bỏ qua các yếu tố kỹ thuật đặc thù:
Hiện tượng đọng sương: Xảy ra do chênh lệch nhiệt độ hoặc độ ẩm không được kiểm soát. Cần khắc phục bằng cách thiết kế hệ thống HVAC có chức năng tách ẩm sâu và tính toán độ dày cách nhiệt Panel chính xác.
Nhiễm khuẩn chéo: Thường do luồng khí di chuyển sai hướng. Giải pháp là duy trì chênh áp suất dương (5-10Pa) giữa khu sạch và khu bẩn, lắp đặt Air Shower tại cửa ra vào.
Hư hỏng kết cấu do va đập: Xe đẩy hàng thường xuyên va quệt gây móp méo vách. Cần lắp đặt thanh barrier bảo vệ bằng Inox hoặc bê tông ốp chân tường để bảo vệ tấm Panel.
7. Tại sao chọn FDI Care làm tổng thầu thi công phòng sạch thủy sản?
FDI Care khẳng định vị thế là đối tác tin cậy nhờ năng lực thực thi và sự thấu hiểu sâu sắc ngành chế biến thực phẩm:
Am hiểu chuyên sâu: Chúng tôi có kinh nghiệm giải quyết triệt để các bài toán khó về xử lý độ ẩm, mùi hôi và ăn mòn muối biển đặc trưng của ngành thủy sản.
Tối ưu chi phí: Nhờ sở hữu nhà máy sản xuất vật tư trực tiếp, FDI Care giúp chủ đầu tư tiết kiệm 15-20% ngân sách so với việc thuê các đơn vị thương mại trung gian.
Đồng hành pháp lý: Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và quy trình để đạt chứng nhận HACCP, ISO 22000 nhanh chóng.
7.1. Khách hàng nói gì về FDI Care?
Ông Trần Văn Hùng - Giám đốc Công ty Thủy sản Biển Đông (Sóc Trăng): "Nhà máy cũ của tôi bị nấm mốc ở các góc tường rất nhiều do thấm nước. Khi xây nhà máy mới số 2, tôi chọn FDI Care. Các bạn tư vấn dùng Panel PU và sàn PU Concrete rất hợp lý. Đến nay đã 3 năm, sàn vẫn trơ lỳ, tường sạch bong, khách Nhật sang kiểm xưởng gật đầu ngay."
Bà Lê Thu Thảo - Quản lý chất lượng (QA) Thủy sản An Phát: "Hệ thống thoát nước mà FDI Care thiết kế rất thông minh, không bao giờ bị trào ngược mùi hôi. Việc vệ sinh cuối ca của công nhân nhẹ nhàng hơn hẳn nhờ các góc bo tròn chuẩn chỉnh, giúp chúng tôi luôn đạt điểm cao trong các kỳ đánh giá BRC."
8. Câu hỏi thường gặp
8.1. Nên dùng đèn chiếu sáng loại nào cho phòng sạch thủy sản?
Bắt buộc phải trang bị đèn LED phòng sạch chuyên dụng có cấp độ bảo vệ IP65 hoặc IP66. Loại đèn này có khả năng chống thấm nước và bụi hoàn toàn, cho phép xịt rửa vệ sinh trực tiếp mà không gây chập cháy hay nổ vỡ.
8.2. Hệ thống lạnh trung tâm Chiller hay VRV phù hợp hơn?
Đối với các nhà máy thủy sản quy mô lớn, hệ thống Chiller giải nhiệt nước là lựa chọn tối ưu nhờ độ bền cao, công suất lớn và khả năng giữ nhiệt ổn định. Tuy nhiên, với các xưởng nhỏ hoặc khu vực văn phòng, hệ thống VRV sẽ linh hoạt và tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu hơn.
8.3. Thời gian thi công nhà máy quy mô 1000m2 mất bao lâu?
Tiến độ thi công trọn gói (xây dựng và M&E) cho diện tích 1000m2 thường kéo dài từ 45 đến 60 ngày. Thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện mặt bằng sẵn có và độ phức tạp của hệ thống kho lạnh đi kèm.
8.4. Có thể cải tạo nền gạch men cũ thành nền phòng sạch không?
Hoàn toàn khả thi. Giải pháp là xử lý mài nhám tạo nhám bề mặt gạch, sau đó thi công lớp chống thấm ngược và phủ lớp PU Concrete hoặc Epoxy tự san phẳng lên trên để tạo bề mặt liền mạch, không ron mạch chứa vi khuẩn.
8.5. Tần suất bảo trì hệ thống phòng sạch thủy sản là bao lâu?
Nên thực hiện bảo trì định kỳ 3 đến 6 tháng một lần. Các hạng mục cần kiểm tra bao gồm vệ sinh màng lọc khí, kiểm tra độ kín của Panel, hiệu chuẩn các cảm biến nhiệt độ/độ ẩm và bảo dưỡng hệ thống máy nén lạnh.
8.6. Sự khác biệt lớn nhất giữa phòng sạch thủy sản và phòng sạch điện tử là gì?
Thi công phòng sạch thực phẩm (thủy sản)tập trung kiểm soát vi sinh vật và độ ẩm, yêu cầu vật liệu chịu nước và ăn mòn. Ngược lại, phòng sạch điện tử ưu tiên kiểm soát bụi mịn và tĩnh điện, yêu cầu độ khô ráo tuyệt đối và vật liệu chống tĩnh điện (ESD).
8.7. Làm thế nào để xử lý mùi hôi trong phòng sạch chế biến cá?
Cần kết hợp nhiều biện pháp: Thiết kế hệ thống thông gió có lưu lượng trao đổi khí lớn, sử dụng lọc than hoạt tính hoặc hệ thống khử mùi Ozone, và đảm bảo quy trình thoát nước sàn nhanh chóng, không gây ứ đọng chất thải hữu cơ.
8.8. FDI Care bảo hành công trình trong bao lâu?
Chúng tôi cam kết bảo hành 12 đến 24 tháng cho toàn bộ hạng mục xây dựng và thiết bị M&E. Đối với các thiết bị chính như máy nén kho lạnh, thời gian bảo hành có thể lên đến 5 năm theo chính sách của hãng sản xuất.
Đánh giá sản phẩm của chúng tôi