Thi công phòng sạch là một quá trình kỹ thuật phức tạp đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối từ khâu thiết kế luồng khí, lựa chọn vật liệu đến lắp đặt và đo kiểm nhằm đảm bảo các chỉ số về bụi, vi sinh, áp suất và nhiệt ẩm luôn nằm trong ngưỡng cho phép. Trong thực tế triển khai, 10 sai lầm phổ biến nhất khiến chủ đầu tư "tiền mất tật mang" bao gồm: Tính toán sai chênh lệch áp suất, lựa chọn sai vật liệu Panel chống cháy, thi công sàn không đúng kỹ thuật, bỏ qua xử lý kín khít, thiết kế sai quy trình Air Shower, lắp đặt lọc HEPA bị rò rỉ, chọn nhà thầu thiếu năng lực, cắt giảm thiết bị xử lý khí quá mức, bỏ qua quy trình đo kiểm T&C và thiếu kế hoạch bảo trì định kỳ.
Để đảm bảo dự án thành công và đạt chuẩn thẩm định (GMP/ISO/HACCP), doanh nghiệp cần lưu ý đặc biệt đến tính tuân thủ tiêu chuẩn, kiểm soát nguồn gốc vật tư và điều kiện môi trường khi lắp đặt. Cách tránh sai lầm hiệu quả và tiết kiệm nhất là lựa chọn tổng thầu EPC uy tín có khả năng thiết kế đồng bộ, mô phỏng luồng khí CFD và cam kết đo kiểm đạt chuẩn. Nếu quý khách đang tìm kiếm một đối tác tin cậy, hãy tham khảo
1. 10 Sai lầm "chết người" khi thi công phòng sạch
Dưới đây là sự mổ xẻ chi tiết 10 lỗi kỹ thuật và quản lý mà FDI Care đã đúc kết được sau hơn 10 năm xử lý sự cố cho các công trình không đạt chuẩn:
1.1. Sai lầm nghiêm trọng trong thiết kế hệ thống HVAC (Áp suất & Luồng khí)
Hệ thống HVAC đóng vai trò như "trái tim" và "lá phổi" của phòng sạch, quyết định 80% độ sạch của không khí.
Lỗi thường gặp: Nhiều đơn vị thiết kế tính toán sai lưu lượng gió và số lần trao đổi gió (ACH) dẫn đến không đủ áp suất dương (+10Pa đến +15Pa) để đẩy bụi ra ngoài. Một lỗi khác là thiết kế vị trí cửa gió hồi không hợp lý, tạo ra các vùng khí quẩn hoặc dòng khí xoáy tại khu vực làm việc, khiến bụi bẩn không được hút đi mà tích tụ lại.
Hậu quả: Phòng sạch không đạt cấp độ sạch yêu cầu (ví dụ Class 10.000 nhưng đo thực tế chỉ đạt Class 100.000), gây nhiễm chéo vi sinh vật và thất bại trong các kỳ kiểm tra thẩm định.
1.2. Lựa chọn sai vật liệu Vách và Trần Panel (PCCC & Cách nhiệt)
Lỗi thường gặp: Để tiết kiệm chi phí, chủ đầu tư hoặc nhà thầu sử dụng Panel xốp EPS thông thường cho các nhà máy yêu cầu tiêu chuẩn chống cháy cao như Dược phẩm, Điện tử.
Hậu quả: Panel EPS có khả năng bắt lửa nhanh, sinh khói độc và không đạt quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình. Điều này dẫn đến việc công trình không được nghiệm thu PCCC, buộc phải tháo dỡ toàn bộ để thay thế bằng Panel PU hoặc Rockwool chống cháy, gây lãng phí ngân sách khổng lồ. Tham khảo chi tiết về vật liệu chuẩn tại:
https://fdicare.vn/san-pham/thi-cong-phong-sach
1.3. Thi công Sàn sai loại hoặc sai kỹ thuật xử lý nền
Lỗi thường gặp:
Sử dụng gạch men cho phòng mổ/phòng sạch: Các mạch vữa là nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn và nấm mốc, không thể vệ sinh sạch hoàn toàn.
Dùng sơn Epoxy hệ lăn giá rẻ cho khu vực chịu tải trọng lớn: Lớp sơn mỏng dễ bị mài mòn, bong tróc sau vài tháng sử dụng.
Xử lý độ ẩm nền bê tông kém: Thi công sơn Epoxy khi độ ẩm nền > 5% khiến hơi nước đẩy bong lớp sơn (bị rộp).
Hậu quả: Sàn bị bong tróc, sinh bụi ngược trở lại môi trường sản xuất, làm hỏng các bo mạch điện tử hoặc gây nhiễm khuẩn cho thực phẩm/thuốc.
1.4. Bỏ qua xử lý kín khít tại các điểm giao cắt
Lỗi thường gặp: Các đội thợ không chuyên thường bỏ qua hoặc làm ẩu tại các vị trí mối nối Panel, góc tường vuông 90 độ, điểm xuyên tường của ống gió/ống nước.
Hậu quả: Đây là nguyên nhân hàng đầu gây rò rỉ khí, làm thất thoát năng lượng lạnh (tốn điện) và khiến áp suất phòng bị tụt giảm. Các khe hở cũng là nơi vi sinh vật tích tụ và phát triển.
Giải pháp: Bắt buộc sử dụng phụ kiện bo góc (R) bằng nhôm hoặc Inox và bắn keo silicon chuyên dụng kín khít.
1.5. Thiết kế sai quy trình nhân sự và vật tư
Lỗi thường gặp: Bố trí layout khiến đường đi của rác thải cắt ngang đường đi của thành phẩm sạch, hoặc nhân viên đi thẳng từ khu vực bẩn vào khu vực sạch mà không qua các bước đệm.
Hậu quả: Gây nhiễm chéo nghiêm trọng. Trong dược phẩm, đây là lỗi chí mạng khiến nhà máy không đạt GMP.
Giải pháp: Thiết kế quy trình một chiều: Thay đồ -> Rửa tay -> Air Shower -> Phòng sạch -> Airlock -> Ra ngoài.
1.6. Lắp đặt lọc HEPA không đúng kỹ thuật gây rò rỉ
Lỗi thường gặp: Màng lọc HEPA rất mỏng manh, chỉ cần một tác động nhẹ bằng tay cũng có thể làm rách giấy lọc. Ngoài ra, lỗi không chèn gioăng kín hoặc siết ốc không đều khiến không khí bẩn đi tắt qua khe hở khung thay vì đi qua màng lọc.
Hậu quả: Dù lắp lọc HEPA đắt tiền nhưng phòng vẫn đầy bụi, nồng độ hạt bụi vượt ngưỡng cho phép.
1.7. Chọn nhà thầu "tay ngang" thiếu năng lực chuyên sâu
Lỗi thường gặp: Thuê các đội thợ xây dựng dân dụng, thợ thạch cao hoặc thợ điện nước thông thường để lắp đặt phòng sạch với suy nghĩ "nhìn giống nhau là được".
Hậu quả: Họ không có kiến thức về "vi sinh", "dòng khí chảy tầng" hay "chênh áp". Kết quả là công trình chỉ đạt độ sạch về mặt hình thức nhưng hoàn toàn thất bại về chỉ số kỹ thuật. Để tránh rủi ro này, hãy tham khảo danh sách các đơn vị uy tín:
https://fdicare.vn/san-pham/11-cong-ty-thi-cong-phong-sach-duoc-doanh-nghiep-tin-chon-nhat-hien-nay.html
1.8. Cắt giảm thiết bị phòng đệm quá mức
Lỗi thường gặp: Chủ đầu tư cắt bỏ hạng mục Air Shower (Buồng tắm khí) và Passbox (Hộp chuyển hàng) để giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Hậu quả: Bụi bẩn bám trên quần áo nhân viên và vật tư sẽ được mang trực tiếp vào phòng sạch. Nghiên cứu chỉ ra rằng 80% bụi trong phòng sạch đến từ con người, và Air Shower giúp loại bỏ phần lớn nguy cơ này.
1.9. Bỏ qua quy trình Đo kiểm và Nghiệm thu (T&C)
Lỗi thường gặp: Nghiệm thu bằng "mắt thường" hoặc cảm nhận "thấy mát là được" mà không sử dụng máy móc đo đạc chuyên dụng.
Hậu quả: Không phát hiện được các lỗi tiềm ẩn. Khi cơ quan chức năng (Viện kiểm nghiệm, Sở Y tế) vào đánh giá, phòng sạch bị trượt thẩm định, phải dừng hoạt động để sửa chữa. Xem quy trình đo kiểm chuẩn tại:
https://fdicare.vn/san-pham/quy-trinh-thi-cong-phong-sach-chuan-gmpiso-7-buoc-tu-khao-sat-den-ban-giao.html
1.10. Thiếu kế hoạch bảo trì định kỳ cho hệ thống
Lỗi thường gặp: Tư duy "xây xong là xong", không thay lọc sơ cấp/thứ cấp, không vệ sinh dàn lạnh AHU.
Hậu quả: Màng lọc bị tắc nghẽn làm giảm lưu lượng gió, mất áp suất dương, gây cháy động cơ quạt và giảm tuổi thọ màng lọc HEPA đắt tiền phía sau.
2. Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Thiết Kế & Thi Công Phòng Sạch
Để công trình đạt chuẩn ngay từ đầu, cần xác định đúng cấp độ sạch theo tiêu chuẩn (ISO/GMP), lựa chọn vật tư thiết bị chuyên dụng đảm bảo chứng chỉ và kiểm soát chặt chẽ vệ sinh cũng như điều kiện môi trường trong suốt quá trình lắp đặt.
2.1. Lưu ý về Tuân thủ Tiêu chuẩn
Xác định rõ cấp độ sạch ngay từ đầu dựa trên sản phẩm sản xuất cụ thể:
Điện tử: Thường yêu cầu Class 100, 1.000 hoặc 10.000 (ISO 5, 6, 7).
Dược phẩm: Yêu cầu GMP Class A, B, C, D (tương đương ISO 5, 7, 8).
Thực phẩm: Yêu cầu ISO 22000 hoặc HACCP (tương đương Class 100.000). Đừng yêu cầu quá cao gây lãng phí ngân sách hoặc quá thấp dẫn đến sản phẩm bị lỗi. Tham khảo báo giá từng cấp độ tại:
https://fdicare.vn/san-pham/bao-gia-thi-cong-phong-sach-2026-chi-phi-tron-goi-theo-tung-cap-do-sach-iso-gmp.html
2.2. Lưu ý về Vật tư và Thiết bị
Panel: Phải chọn loại có chứng chỉ xuất xưởng (CO/CQ) rõ ràng, độ dày tôn phù hợp (0.4mm - 0.5mm) và tỷ trọng xốp cao (40kg/m3 với PU) để đảm bảo độ cứng và cách nhiệt.
Sàn: Với bệnh viện, bắt buộc dùng Sàn Vinyl kháng khuẩn. Với điện tử, bắt buộc dùng Sàn Vinyl chống tĩnh điện (ESD).
Phụ kiện: Luôn sử dụng thanh bo góc nhôm/inox và keo silicon chuyên dụng cho phòng sạch (loại trung tính, không mùi, kháng nấm mốc).
2.3. Lưu ý về Môi trường lắp đặt
Chỉ tiến hành lắp đặt phòng sạch (phần hoàn thiện Panel, sàn, HEPA) khi khu vực xung quanh đã được vệ sinh sạch sẽ, kín gió và các hạng mục sinh bụi lớn (cắt gạch, mài tường, sơn nước) đã hoàn tất. Nhiệt độ và độ ẩm khi thi công sàn Epoxy/Vinyl cũng phải được kiểm soát chặt chẽ.
3. Cách Tránh Sai Lầm & Giải Pháp Tối Ưu Từ Chuyên Gia
Làm thế nào để loại bỏ rủi ro và tối ưu hóa ngân sách đầu tư ngay từ đầu? Dưới đây là các giải pháp thực chiến từ kinh nghiệm của FDI Care:
3.1. Lựa chọn Tổng thầu EPC chuyên nghiệp
Thay vì thuê riêng lẻ thiết kế một bên, thi công một bên, hãy chọn công ty thi công phòng sạch theo hình thức chìa khóa trao tay (EPC). Đơn vị này sẽ chịu trách nhiệm đồng bộ từ bản vẽ đến thực tế, tránh tình trạng "trống đánh xuôi kèn thổi ngược", đổ lỗi cho nhau khi có sự cố. Hơn nữa, tổng thầu EPC thường có năng lực mua sắm tốt hơn, giúp giảm giá thành.
3.2. Yêu cầu mô phỏng luồng khí
Trước khi thi công, hãy yêu cầu nhà thầu cung cấp bản vẽ mô phỏng luồng khí bằng phần mềm CFD. Điều này giúp bạn nhìn thấy trước các điểm chết khí, dòng khí xoáy hoặc điểm nhiệt độ cao để điều chỉnh vị trí cửa gió kịp thời trên bản vẽ, thay vì phải sửa chữa khi đã xây xong.
3.3. Thực hiện quy trình giám sát chéo
Cử cán bộ kỹ thuật của chủ đầu tư hoặc thuê tư vấn giám sát độc lập để kiểm tra chặt chẽ các mốc quan trọng: Nghiệm thu vật tư đầu vào, thử kín đường ống gió (Light test/Smoke test), kiểm tra độ phẳng nền và đo kiểm các chỉ số môi trường trước khi bàn giao.
3.4. Chọn đối tác có năng lực nhập khẩu trực tiếp như FDI Care
Tại sao điều này quan trọng? Vì thiết bị phòng sạch (AHU, Panel, Filter, Passbox) chiếm tới 60-70% giá trị công trình. FDI Care nhập khẩu trực tiếp từ nhà máy sản xuất, không qua trung gian thương mại, giúp bạn tránh được rủi ro mua phải hàng giả/kém chất lượng và tiết kiệm được ít nhất 20% chi phí đầu tư. Tìm hiểu dịch vụ tại Hà Nội:
4. FDI Care – Đối tác tin cậy giúp bạn "Nói không với sai lầm"
Với kinh nghiệm thực chiến dày dạn,
Tư vấn thật tâm: Chỉ ra lỗi sai ngay từ bản vẽ thiết kế, đưa ra giải pháp tối ưu nhất về chi phí/hiệu quả chứ không vẽ vời thêm hạng mục.
Thi công chuẩn chỉ: Đội ngũ kỹ sư Bách Khoa trực tiếp giám sát từng đường keo, mối nối, đảm bảo độ kín khít tuyệt đối.
Bảo hành hệ thống: Cam kết các chỉ số đo kiểm (Bụi, Vi sinh, Áp suất) đạt 100% tiêu chuẩn thẩm định. Bảo hành 12-24 tháng và bảo trì trọn đời.
Dịch vụ trọn gói của chúng tôi:
5. Khách hàng nói gì về FDI Care?
Những đánh giá thực tế từ khách hàng là minh chứng rõ nhất cho năng lực giúp doanh nghiệp tránh sai lầm của FDI Care.
Ông Nguyễn Văn Nam – Giám đốc Nhà máy Dược phẩm (KCN VSIP, Bắc Ninh): "Trước khi gặp FDI Care, chúng tôi đã thuê một đơn vị khác thi công nhưng mãi không đạt chuẩn GMP do lỗi áp suất phòng cứ bị tụt. Đội ngũ kỹ sư của FDI Care vào khảo sát và phát hiện ra nguyên nhân nằm ở hệ thống ống gió bị rò rỉ tại các điểm nối và tính toán thiếu công suất quạt. Sau khi FDI Care cải tạo lại, hệ thống hoạt động ổn định ngay lập tức, áp suất dương luôn duy trì tốt. Thực sự cảm ơn các bạn đã giúp chúng tôi cứu được dự án."
Bà Trần Thu Hà – Quản lý Chất lượng (QA) Nhà máy Điện tử (Khu Công nghệ cao Quận 9, TP.HCM): "Sai lầm của chúng tôi là lúc đầu chọn sàn Epoxy giá rẻ, chỉ sau 6 tháng đã bị bong tróc gây bụi kinh khủng, ảnh hưởng đến bo mạch. Khi chọn FDI Care để cải tạo lại bằng sàn Vinyl chống tĩnh điện ESD, tôi rất ấn tượng với quy trình làm việc tỉ mỉ của các bạn. Từ khâu xử lý nền, đi dây đồng tiếp địa đến hàn mạch đều rất chuẩn. Đến nay đã 2 năm mà sàn vẫn đẹp như mới. Giá của FDI Care cũng rẻ hơn 15% so với các bên khác tôi tham khảo."
Anh Lê Quang Huy – Chủ đầu tư Phòng Lab IVF (Hà Nội): “Làm phòng Lab thụ tinh ống nghiệm yêu cầu độ sạch và kiểm soát VOCs cực khắt khe. Tôi chọn FDI Care vì các bạn có máy đo kiểm chuyên dụng và cam kết nghiệm thu bằng con số thực tế. Trong quá trình thi công, tôi thấy các bạn bọc kín từng tấm panel, vệ sinh đường ống gió rất kỹ để tránh bụi tồn dư. Kết quả đo kiểm cuối cùng vượt cả mong đợi của tôi.”
6. Câu hỏi thường gặp
1. Sai lầm lớn nhất khiến phòng sạch không đạt chuẩn GMP là gì? Đó là thiết kế luồng di chuyển (Flow) sai gây nhiễm chéo. Ví dụ: Đường đi của nhân viên và rác thải cắt nhau, hoặc không có phòng đệm (Airlock) ngăn cách giữa các cấp độ sạch, khiến vi khuẩn từ khu vực bẩn xâm nhập vào khu vực sạch.
2. Làm sao để phát hiện rò rỉ khí trong phòng sạch? Cách đơn giản nhất là sử dụng máy tạo khói kiểm tra dòng khí hoặc theo dõi đồng hồ đo chênh áp. Nếu áp suất phòng tụt giảm đột ngột mà không có cửa nào mở, hệ thống đang bị rò rỉ tại trần, sàn hoặc ống gió.
3. Sàn Epoxy hay bị bong tróc là do đâu? Nguyên nhân chủ yếu là do xử lý độ ẩm nền bê tông không kỹ (độ ẩm > 5%) hoặc không sử dụng lớp lót (Primer) phù hợp. Ngoài ra, việc thi công sơn trên nền bê tông mác thấp, yếu cũng khiến lớp sơn dễ bị tách lớp.
4. Panel EPS có dùng được cho phòng sạch dược phẩm không? Không khuyến khích và thường bị từ chối thẩm định. Panel EPS khả năng chống cháy kém và cách nhiệt không tốt bằng Panel PU/Rockwool, khó đạt các tiêu chuẩn PCCC hiện hành (QCVN 06:2022/BXD) cho nhà máy công nghiệp.
5. Hệ thống điều hòa dân dụng có dùng cho phòng sạch được không? Không. Điều hòa dân dụng không kiểm soát được độ ẩm chính xác, không tạo được áp suất dương và không tích hợp được các cấp lọc HEPA/ULPA cần thiết. Nó chỉ giải quyết được vấn đề nhiệt độ.
6. Chi phí phát sinh thường gặp nhất khi thi công là gì? Là chi phí cải tạo hiện trạng nhà xưởng cũ (gia cố nền, chống dột, nâng trần) và chi phí làm hồ sơ thẩm định. Nhiều nhà thầu báo giá rẻ thường lờ đi các khoản này, FDI Care luôn báo giá trọn gói để tránh tình trạng này.
7. Vật tư phòng sạch Trung Quốc có tốt không? Có những hãng nội địa Trung Quốc uy tín đạt chuẩn Châu Âu với giá thành rất tốt. Tuy nhiên, cũng có nhiều hàng trôi nổi. Quan trọng là đơn vị thi công phòng sạch phải có năng lực tuyển chọn, kiểm định và bảo hành chính hãng (như FDI Care).
8. Thời gian thi công trung bình là bao lâu? Một phòng sạch nhỏ 100m2 mất khoảng 10-15 ngày hoàn thiện. Nhà máy quy mô lớn 1000m2 trở lên thường mất 45-60 ngày. Tiến độ còn phụ thuộc vào thời gian đặt hàng các thiết bị đặc thù (Chiller, AHU).
9. Tại sao phải bo góc chân tường? Góc vuông 90 độ là nơi tích tụ bụi và vi khuẩn rất khó vệ sinh. Bo góc tròn (R) là yêu cầu bắt buộc của GMP/ISO để đảm bảo luồng khí lưu thông tốt và dễ dàng làm sạch.
10. FDI Care bảo hành công trình bao lâu? Chúng tôi bảo hành 12-24 tháng cho toàn bộ hệ thống (Xây dựng & M&E) và cung cấp dịch vụ bảo trì trọn đời. Đặc biệt, chúng tôi cam kết có mặt xử lý sự cố trong vòng 4-12 giờ để đảm bảo sản xuất liên tục.
Kết luận
"Sai một ly, đi một dặm" là câu nói chính xác nhất khi nói về thi công phòng sạch. Những sai lầm về thiết kế hay vật tư có thể khiến doanh nghiệp trả giá đắt bằng việc ngưng trệ sản xuất, không được cấp phép và tốn kém chi phí sửa chữa. Hy vọng 10 lưu ý và các giải pháp thực chiến trên từ FDI Care sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.
Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn giải pháp phòng sạch chuẩn mực, tiết kiệm và bền vững!
THÔNG TIN LIÊN HỆ FDI CARE (TỔNG THẦU EPC PHÒNG SẠCH TOÀN QUỐC)
Trụ sở chính: 57 ngõ 16 Hoàng Cầu, Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội.
Website:
https://fdicare.vn/ Hotline tư vấn kỹ thuật: 0972.597.268
Email: tuan@phedecor.com
Đánh giá sản phẩm của chúng tôi